Groot in kleinschaligheid

19 jun 2017
  • Leefbaarheid

Limburg krimpt. Het aantal inwoners neemt de komende decennia af. Betekent krimp ook meer kleinschaligheid? Als ik om me heen kijk, zie ik kleine projecten en initiatieven ontstaan. Of is kleinschaligheid een meer algemeen voorkomende tegenbeweging? Een welkome, natuurlijke reactie op ‘steeds meer en steeds groter’?

Boomplantdag, een burgerinitiatief in Heerlen-Noord. Foto: Jos ReindersZomaar enkele voorbeelden van grootschalige projecten en bedrijven in onze regio: Woonboulevard Heerlen, met zijn 50 speciaalzaken en 120.000 m2 winkeloppervlakte de grootste woonboulevard van Europa. Of de Leisure Dome, een verzameling van zes bedrijven waaronder een mega bioscoop. Ook de Buitenring, het Maankwartier en de Heerlense Onderwijsboulevard zijn allesbehalve kleine projecten.

‘Massa’ zorgt voor anonimiteit. Minder massaal betekent vaak, meer persoonlijk, meer ‘gezien worden’, meer ruimte voor initiatief.

De Vue bioscoop met zijn XD experience en Dolby surround is een leuke ervaring, en erg populair. De veel kleinere Quatro bioscoop in de Heerlense binnenstad doet echter zeker niet onder voor zijn grote broer. Ik vind het een sfeervolle bioscoop. Gelukkig gaan kleine bedrijven niet altijd ten koste van grotere concurrenten. Aan de andere kant hebben zij soms zelfs baat bij de aanwezigheid van grote vestigingen. Zo moest friture PeeWee onlangs noodgedwongen haar deuren sluiten, onder meer vanwege het verdwijnen van het Arcus College uit de Heerlense binnenstad.

De tiny house movement is een aardig voorbeeld van een kleinschalig initiatief. Bij een groep ‘pioniers’ bestaat de behoefte om kleiner te gaan wonen: ‘De tijd van eindeloze economische groei is gedoemd te eindigen, het is niet langer houdbaar. We worden gestimuleerd meer te consumeren, om steeds grotere en duurdere spullen en huizen te kopen en om dat te kunnen doen moeten we steeds harder werken en hebben we steeds minder vrije tijd om met elkaar te besteden. Wanneer is het genoeg? […] Een Tiny House is voor ons de ideale basis om een bewuster en duurzamer leven te creëren’, lees ik op de website van Tiny House Nederland.

Dit is niet het enige ‘tiny’ initiatief. In Nederland ontstaan hier en daar ‘tiny forests’. Ook Heerlen krijgt zo’n mini-bosje, een kleine wildernis in een stedelijke omgeving: tegen hittestress, voor een betere luchtkwaliteit, voor educatieve doeleinden en als ontmoetings- of speelplek. De Heerlense variant werd bedacht door studenten van Zuyd Hogeschool. Een mooi ‘tiny’ initiatief, al is er niets mis met grootschaligheid als we het over de natuur hebben. Integendeel. ‘Half Limburg moet natuur worden’ vertelt Hans Heijen, directeur Natuur en Milieufederatie Limburg, in het L1-radioprogramma De Stemming. In 2050 zou de helft van Limburg uit natuur moeten bestaan.

Terug naar kleinschaligheid. Kleine bedrijven en creatieve eenmanszaken zijn ‘booming business’. Kijk maar naar initiatieven als Superstudios, Carbon-6 en C-mill. Verder zijn ook burgerinitiatieven vaak kleinschalig, maar daarom niet minder ‘groots’, zijn mobiele ‘restaurantjes’ populair en worden kleine bussen, OV-shuttles, ingezet voor vervoer naar dorpskernen. Ja zelfs kleine bierbrouwerijen schieten als paddenstoelen uit de grond!

Kleinschalige initiatieven zijn populair. En misschien zijn juíst in krimpgebieden kleinschalige projecten kansrijk en kunnen ‘tiny’ ideeën groeien.

Naar blog overzicht