Foute Vrienden en Heerlense heroïne

5 jul 2017
  • Leefbaarheid

Op 18 juni 2017 zond VPRO-radioprogramma OVT de documentaire “Foute Vrienden” uit, over de Heerlense heroïne en de relatie met de AFCENT-basis in Brunssum. De documentairemakers raakten geïnspireerd door De Antistad, met name door het verhaal "Operation Golden Flow".

Hoe kon het dat Heerlen, tijdens de hoogtijdagen van de mijnbouw een trotse en welvarende stad, in de jaren ‘70 aan lager wal raakte en synoniem werd voor ‘harddrugs’. In mijn boek De Antistad beschrijf ik de bizarre samenloop van omstandigheden die ertoe leidde dat Heerlen bevangen raakte door misschien wel de meest omvangrijke heroïne-epidemie in de Nederlandse geschiedenis. En hoe Heerlen in enkele jaren transformeert van trotse hoofdstad van de Nederlandse mijnstreek tot internationaal vermaarde toeristische heroïne pleisterplaats. De rol van de in 1967 geopende NAVO-basis in Brunssum is daarin niet te onderschatten en een belangrijke oorzaak van de ongekend snelle intrede van heroïne in de Oostelijke Mijnstreek. 

Radiomakers Danielle Emans en Geert van de Wetering - de Kostgangers - waren in de zomer 2016 in Heerlen voor de CBS-podcast “Het verhaal achter het cijfer, bevolkingskrimp in Heerlen”. In de gesprekken die we voerden over De Antistad werden ze getriggerd door het hoofdstuk waarin ik schrijf over 'Operation Golden Flow'. Dit urinetestprogramma werd door toenmalig president Nixon aangekondigd als reactie op het hoge percentage aan heroïne-verslaafde GI's in Vietnam. Hij wilde zo voorkomen dat veteranen uit Vietnam verslaafd terugkeerden naar de Verenigde Staten. Een van de weinige manieren om de verplichte drugtest te ontlopen, was een stationering op een Europese legerbasis, zoals die van Brunssum. Zo geschiedde dat veel verslaafde GI's vanuit Vietnam in Brunssum werden gestationeerd en de heroïne in het Heerlense uitgaansleven introduceerden.

Het concept dat Danielle en Geert op basis daarvan schreven, werd enthousiast ontvangen door de OVT-radio redactie. In de maanden erna gingen Danielle en Geert op pad, op zoek naar sporen uit het verleden om zo het verhaal van de Heerlense heroïne-epidemie verder uit te diepen. Het resultaat mag er zijn. 'Foute Vrienden' is een kleurrijke radiodocumentaire waarin Heerlenaren als Lex Nelissen, Rob Heuperman en ondergetekende verhalen over Heerlense heroïne, prostitutie, verloedering, GI Joe's en Shangri-la. Het knappe is dat de radiomakers zelfs een AFCENT-medewerker bereid vonden te getuigen. Zo worden de Laagtijdagen langzaamaan onderdeel van de jonge geschiedenis van de Oostelijke Mijnstreek. 

Beluister 'Foute Vrienden' via deze link of op Itunes.

Naar blog overzicht