Vijf dingen die ik het afgelopen jaar leerde van burgerinitiatieven

13 dec 2018
  • Wonen
  • Leefbaarheid

Lijstjes zijn hip. 10 tips om te ontspullen, 5 tips om afval te scheiden, 20 quotes van Nelson Mandela, 15 tekenen dat je hoogsensitief bent; het leest makkelijk en het geeft het idee dat je snel iets aan jouw probleem of situatie kunt verbeteren of veranderen. Het zorgt er in ieder geval voor dat je iets leert.

Burgerparticipatie komt qua hipheid in de buurt van lijstjes. Er bestaan allerlei tips voor de overheid hoe je beter met burgers om kunt gaan. Hoe je mensen betrekt. Hoe je verwachtingen moet managen. Maar ik heb nog geen lijstje gevonden over wat je kunt leren van burgerinitiatieven zelf. Tijdens de workshops van de Gebrookerbosacademie heb ik veel van de burgerinitiatieven zelf geleerd. De vijf lessen die me het meest zijn bijgebleven, heb ik in een lijstje gezet!

1. Doe iets!

Van de initiatieven uit Gebrookerbos heb ik geleerd dat niet ieder plan tot in de puntjes uitgewerkt hoeft te zijn voordat je begint. Je moet weten welke richting je uit wilt, een aantal enthousiaste meedenkers en -doeners verzamelen en beginnen. De energie en het enthousiasme die je in de startfase verzamelt, is de basis. Gewoon beginnen dus.

2. Onvrede is vaak het begin van iets moois

Het lelijke lege veldje voor je deur of kinderen uit je straat waarvan je weet dat ze opgroeien in armoede. Er zijn altijd buurtbewoners die deze problemen zien en met oplossingen komen. Niet met de illusie dat alles opgelost kan worden, maar vanuit het idee dat niks doen geen optie is. De initiatieven dragen bij aan een deel van de oplossing; de situatie wordt er in ieder geval niet slechter van. Het omdenken van problemen, en de durf en creativiteit hebben om er iets mee te doen. Daar zijn burgers goed in.

3. Niet alles lukt

Hoe enthousiast een groep ook begint, soms lukt iets niet. Doordat vrijwilligers afhaken, de gemeente te langzaam reageert of het geld niet binnenkomt. Maar uit de praktijk blijkt dat initiatieven zich niet snel uit het veld laten slaan door tegenslag. Burgerinitiatieven zijn wendbaar en passen zich aan aan de situatie. Ze kijken vooral wat ze zelf kunnen doen. Of samen, zoals tijdens de Gebrookerbosacademie. Want je hoeft niet steeds het wiel opnieuw uit te vinden!

4. Je hoeft niet alles te weten

Burgerinitiatieven worden geïnitieerd door (vaak al) betrokken burgers. Zij zijn de experts: zij weten wat er speelt. Wie er actief is, wie hulp nodig heeft, wat de behoefte is in de wijk. En: bij wie je moet zijn om iets geregeld te krijgen. Hier geldt de regel: wie het weet mag het zeggen!

5. Persoonlijk contact is het belangrijkste

Bij een vragenronde naar de behoefte aan communicatiemiddelen en -kanalen werd een sprekend voorbeeld aangehaald. Het ging over hoe een initiatief PR kan werven voor activiteiten. Een van de buurtbewoners gaf aan dat het jaarlijkse straatfeest wordt gevierd voor en door de straat. Het is mooi als dit in de krant staat ter aankondiging, maar het is niet de bedoeling dat heel Heerlen komt! De initiatieven functioneren grotendeels door persoonlijk contact. Dat komt omdat ze gericht zijn op de directe omgeving, waar iedereen woont die belang heeft bij een initiatief. Uit de persoonlijke netwerken wordt kennis, kunde en nieuwe netwerken gehaald. Mediakanalen en online tools zijn nuttig, maar worden vooral als ‘aanvulling’ gebruikt.

Ik ben benieuwd wat het vervolg van de Gebrookerbosacademie mij gaat leren. Ik zal in ieder geval oren en ogen openhouden bij burgerinitiatieven. Daar leer je nog eens wat!

Naar blog overzicht